Οι προκλήσεις της επόμενης μέρας

Το μεγαλύτερο επίτευγμα της κυβέρνησης Τσίπρα είναι ότι οδήγησε με επιτυχία τη χώρα στον δύσκολο, όσο και επώδυνο δρόμο για την έξοδο από τα μνημόνια.
Το γεγονός ότι οι Έλληνες εμπιστεύθηκαν με την ψήφο τους, τρία χρόνια πριν, να τους οδηγήσει στη μετά τα μνημόνια εποχή μια κυβέρνηση που δεν συμμετείχε στο… πάρτι της κερδοσκοπίας και της διαφθοράς, είναι η καλύτερη απόδειξη ότι έχουν κατανοήσει τα μηνύματα της κρίσης και έχουν γυρίσει την πλάτη στους υπεύθυνους για τις παθογένειες και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.
Η αλλαγή πολιτικού προτύπου στην αντίθετη κατεύθυνση αυτού που οδήγησε στην οικονομική κρίση, δείχνει σήμερα να είναι μονόδρομος.Οι πάντες αναγνωρίζουν ότι η επανάληψη των ίδιων πολιτικών θα οδηγήσει στα ίδια, μοιραία, αποτελέσματα.Σήμερα είναι σαφές ότι οι πελατειακές, αντιπαραγωγικές και αντιαναπτυξιακές πολιτικές επιλογές που εφάρμοσε το παλιό πολιτικό σύστημα προκάλεσαν υπερμεγέθη εξωτερικό δανεισμό και δυσανάλογη, σε σχέση με τις δυνατότητες της εθνικής οικονομίας, διόγκωση του χρέους, φέροντας την κύρια ευθύνη για την ελληνική χρεοκοπία.
Οι μεγάλες προκλήσεις για την επόμενη ημέρα είναι η επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας, η αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του τόπου μας και η ενίσχυση των εγχώριων παραγωγικών δυνάμεων για την αυτοδύναμη παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανασύνταξη του παραγωγικού ιστού, η αποκατάσταση του κοινωνικού κράτους με την ενίσχυση των τομέων της υγείας, της παιδείας και της κοινωνικής αλληλεγγύης, ο χωροταξικός επανασχεδιασμός και η ανασυγκρότηση της υπαίθρου με γνώμονα το μέτρο και τον σεβασμό στα όρια της φύσης, η περιβαλλοντική αποκατάσταση και αναβάθμιση, καθώς και η εφαρμογή μέτρων καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογής στις νέες συνθήκες που αυτή διαμορφώνει, για την προστασία από τα διαρκώς εντεινόμενα ακραία φαινόμενα και τους φυσικούς κινδύνους.
Η ένταξη αυτών των πολιτικών προτεραιοτήτων στην προοπτική της βιώσιμης ανάπτυξης γυρίζει οριστικά την πλάτη στο κακό παρελθόν και δίνει ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο.
Κι αυτό γιατί η παραδοχή της βιώσιμης ανάπτυξης αντιμετωπίζει στη ρίζα τους τις παθογένειες που οδήγησαν στην κρίση. Η ισόρροπη συμμετοχή και ενσωμάτωση και των τριών πυλώνων της ανάπτυξης, δηλαδή της οικονομίας, της κοινωνίας και του περιβάλλοντος στις βιώσιμες πολιτικές, αποκαθιστά τη στρεβλή στόχευση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου αποκλειστικά στην οικονομία και το κέρδος.
Η βιώσιμη ανάπτυξη, ενσωματώνοντας μαζί με την οικονομία και τους κοινωνικούς στόχους αποδίδει δικαιοσύνη, γιατί παρέχει ίσες ευκαιρίες πρόσβασης σε όλους στα αγαθά της ανάπτυξης, αλλά και γιατί αναδιανέμει τους καρπούς της για τη στήριξη όσων το έχουν ανάγκη.
Επιπλέον, η ένταξη και του περιβάλλοντος στην αναπτυξιακή προοπτική, αντιμετωπίζει στη ρίζα τον κίνδυνο που διατρέχουν η οικονομία και η κοινωνία από την καταστροφή των οικοσυστημάτων και την εξάντληση των φυσικών πόρων, που στηρίζουν την ανάπτυξη και αποτελούν προϋπόθεση για ασφάλεια και ευημερία. Οι νεκροί από τις πλημμύρες τον χειμώνα και από τις πυρκαγιές το καλοκαίρι δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι συνέπειες της άρνησης του αναπτυξιακού υποδείγματος να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής.
Οι ολοκληρωμένες παρεμβάσεις τέλος, με την οριζόντια διασύνδεση και τις συνέργειες των επιμέρους τομεακών πολιτικών, όπως η αγροτική ανάπτυξη, ο τουρισμός, οι υποδομές, οι μεταφορές, η ενέργεια και η βιομηχανία, καταπολεμούν τον κατακερματισμό των επιμέρους δράσεων και πολλαπλασιάζουν τα οφέλη, διασφαλίζοντας την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα και τη διάρκεια των βιώσιμων πολιτικών.
Ο δρόμος της βιώσιμης ανάπτυξης που υποστηρίζει η κυβέρνηση Τσίπρα κινείται σε προοδευτική κατεύθυνση και βρίσκεται ακριβώς στον αντίποδα του νεοφιλελεύθερου υποδείγματος που εφάρμοσε το παλιό πολιτικό σύστημα, το οποίο ανήγαγε την κερδοσκοπία σε υπέρτατη αρετή και τη διαφθορά σε καθημερινή πρακτική, οδηγώντας τη χώρα σε πολυδιάστατη οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική κρίση.
Αν και προφανής, ο δρόμος αυτός σήμερα δεν φαίνεται να είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Όχι μόνο γιατί κάθε καινούργιος δρόμος έχει τις δυσκολίες του. Κυρίως γιατί οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ που θησαύρισαν από τη μέχρι σήμερα καταστροφική πορεία της χώρας, διεκδικούν την ανάκτηση των παλιών προνομίων τους.
Στη φράση «το παλιό σύστημα δίνει τα ρέστα του», συμπυκνώνεται ο ανηλεής πόλεμος λάσπης, διαστρέβλωσης, ψέματος και κατασυκοφάντησης που οι δυνάμεις της συντήρησης έχουν εξαπολύσει μέσω των ΜΜΕ που ελέγχουν και των τρολς που επινοούν, εναντίον όσων υποστηρίζουν την αλλαγή σελίδας σε προοδευτική κατεύθυνση.
Η επιτυχία των πρώτων αυτοτελών βημάτων της κυβέρνησης Τσίπρα μετά την έξοδο από τα μνημόνια και η αναγέννηση της ελπίδας για ένα διαφορετικό αύριο για όλους, είναι ο μεγάλος εχθρός των δυνάμεων της συντήρησης που επιδιώκουν την οπισθοδρόμηση και την επιστροφή στο ίδιο παρελθόν.
Το κοινό αίτημα των πολιτικών δυνάμεων που εκπροσωπούν το παρελθόν για διεξαγωγή εκλογών πριν την έξοδο από τα μνημόνια άλλωστε, είναι η πιο περίτρανη απόδειξη του φόβου τους ότι η ανάληψη των πρώτων, μη καθοδηγούμενων από ξένα κέντρα και γι’ αυτό αυτοδύναμων προοδευτικών κυβερνητικών πρωτοβουλιών, θα τους φέρει σε δυσχερέστατη πολιτικά θέση.
Το μεγάλο διακύβευμα της μετά τα μνημόνια εποχής είναι η συμμαχία των προοδευτικών κοινωνικών δυνάμεων της χώρας για τη δρομολόγηση μια νέας, βιώσιμης αναπτυξιακής πορείας με κοινωνικό πρόσωπο και περιβαλλοντικές διαστάσεις, στην αντίθετη ακριβώς κατεύθυνση από εκείνη που οδήγησε την Ελλάδα στη χρεοκοπία.

*Το άρθρο του Καθηγητή Γιάννη Α. Μυλόπουλου, Προέδρου της Αττικό Μετρό Α.Ε., δημοσιεύθηκε στις 27-8-2018 στην Εφημερίδα των Συντακτών.