«Το τέλος των μνημονίων: Αριστερά – Προοδευτική Διακυβέρνηση»

Φίλες και Φίλοι,

Βρίσκομαι σήμερα μαζί σας εδώ, στο Αγρίνιο, για να μιλήσουμε για το τέλος των μνημονίων.
Για μια πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί και που σε λίγες μέρες θα οδηγήσει τη χώρα και την κοινωνία σε μια νέα εποχή.
Σε μια νέα περίοδο αισιόδοξη, αναπτυξιακή και κυρίως πολλά υποσχόμενη για τις επόμενες γενιές.
Αυτή η θετική κατάληξη δεν προέκυψε ούτε συγκυριακά ούτε αυτόματα.
Οικοδομήθηκε από την κυβέρνηση για περισσότερο από 3 χρόνια, μέρα με την μέρα, βήμα προς βήμα.
Σε μια πορεία χαραγμένη σε 2 επίπεδα:
1. Της οικοδόμησης της νέας εποχής για τη χώρα και
2. Της υπέρβασης του παραγωγικού προτύπου του παρελθόντος και του σχεδιασμού ενός νέου, απαλλαγμένου από τις παθογένειες που οδήγησαν στη χρεοκοπία και την κρίση.
Αφήνουμε, λοιπόν, πίσω μας τη χρεοκοπία και περνάμε σε καλύτερες ημέρες.
Καλύτερες ημέρες για όλους.
Και αυτή η καθολικότητα εξασφαλίζεται με ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, το μοντέλο της δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης που είναι δίκαιο, ακριβώς γιατί δίνοντας ίσες ευκαιρίες, απευθύνεται σε όλους.
Οι αιτίες της χρεοκοπίας
Πριν όμως αφήσουμε στη λήθη τα όσα προηγήθηκαν και έπληξαν την ελληνική κοινωνία, πρέπει να σταθούμε στις βαθιές αιτίες της χρεοκοπίας, ώστε να υπάρξουν οι εγγυήσεις της αμετάκλητης απομάκρυνσής μας από αυτή.
Γιατί, τα τελευταία χρόνια δημιουργείται η εντύπωση – και όχι τυχαία- ότι η χρεοκοπία της Ελλάδας ήταν αποτέλεσμα μιας ταυτοτικής κρίσης του ελληνικού καπιταλισμού.
Δηλαδή ότι το δημόσιο έλλειμμα ή και το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών έφεραν την Ελλάδα εκτός αγορών.
Και κάπως έτσι, συγκυριακά η χώρα χρεοκόπησε.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η λογιστική περιγραφή της χρεοκοπίας δεν έχει υποκείμενα και πολιτικές που ευθύνονται γι’ αυτήν.
Κρύβει, δηλαδή, επιμελώς και τεχνηέντως την αποσπασματικότητα και ανισότητα της οικονομικής ανάπτυξης τα προηγούμενα χρόνια, τα ισχυρά πελατειακά δίκτυα, τη διαφθορά και την κατεύθυνση του παραγόμενου πλούτου αποκλειστικά προς τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ.
Στην πραγματικότητα, η ελληνική χρεοκοπία κρύβει τη χρεοκοπία της ελληνικής εκδοχής του νεοφιλελευθερισμού.
Ο νεοφιλελευθερισμός ηττήθηκε πολιτικά, στην προσπάθειά του να επικρατήσει.
Οι δικές του πολιτικές, πολιτικές σκληρής λιτότητας και ισοπεδωτικής δημοσιονομικής προσαρμογής ηττήθηκαν.
Ακούω συχνά να λέγεται: Άραγε, η κρίση έφερε τα μνημόνια ή τα μνημόνια την κρίση στην Ελλάδα;
Η απάντηση είναι μία και ίδια.
Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο είναι αυτό που κυριάρχησε και δημιουργεί παγκόσμιες κρίσεις, τις οποίες μετά προσπαθεί να θεραπεύσει με το ίδιο «δηλητήριο» που εξασθενεί τις εθνικές οικονομίες και τις κοινωνίες, δηλαδή με τα νεοφιλελεύθερης κατεύθυνσης μνημόνια.
Γιατί, όμως απέτυχε το νεοφιλελεύθερο μοντέλο;
Το γεγονός που καταγράφεται σε όλες τις διεθνείς έρευνες, σύμφωνα με το οποίο το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει σήμερα τον μισό πλούτο του πλανήτη, ενώ για το 90% του πληθυσμού απομένει ένα 13% του πλούτου για να συντηρηθούν, αποκαλύπτει με τον πιο κατηγορηματικό και αδιαμφισβήτητο τρόπο ποιες ήταν οι πραγματικές προθέσεις του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού:
* Η συγκέντρωση του πλούτου σε μια μικρή οικονομική ολιγαρχία και η φτωχοποίηση, αντίστοιχα, της μεγάλης πλειοψηφίας του πληθυσμού. Η οικονομική ολιγαρχία που δημιούργησε η παγκοσμιοποίηση έχει συγκεντρώσει στα χέρια της το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου και μαζί με αυτόν και της εξουσίας, καθώς η λήψη των μεγάλων αποφάσεων δεν λαμβάνεται πια από τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις, αλλά από λίγους που ελέγχουν τις αγορές και έχουν στα χέρια τους την παγκόσμια οικονομία.
* Η αυταρχική και ολιγαρχική διακυβέρνηση, καθώς η αόρατη ολιγαρχία του πλούτου διοικεί σήμερα χωρίς καμιά δημοκρατική νομιμοποίηση και χωρίς καμία διαφάνεια, κανένα δημοκρατικό έλεγχο και καμία λογοδοσία, προκαλώντας ένα σοβαρό δημοκρατικό έλλειμμα τόσο διεθνώς, όσο και στην Ευρώπη.
* Μια ακόμη σοβαρή συνέπεια της εφαρμογής του νεοφιλελεύθερου οικονομικού μοντέλου και της επιθετικής ανάπτυξης την οποία εισήγαγε, ήταν η υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας του παγκόσμιου οικοσυστήματος, η οποία εμφανίζεται τόσο με την υπερθέρμανση και την κλιματική αλλαγή, όσο όμως και με την εξάντληση ή και υποβάθμιση του μεγαλύτερου μέρους των περιβαλλοντικών αγαθών και των φυσικών και ενεργειακών πόρων της γης, οι οποίοι συντηρούν την ανάπτυξη και την ίδια τη ζωή.
Η υπέρβαση της φέρουσας ικανότητας της οικονομίας, με την οικονομική κρίση που προκάλεσε η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, όσο όμως και της κοινωνίας, με τις μεγάλες ανισότητες και τη φτωχοποίηση εκτεταμένων μαζών του πληθυσμού, αλλά και του περιβάλλοντος, με τις εκτεταμένες οικολογικές καταστροφές και την κλιματική αλλαγή, είναι η κορυφαία απόδειξη ότι το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης έχει οδηγήσει σε μεγάλα αδιέξοδα, τα οποία επιβάλλουν την αλλαγή οικονομικού προτύπου στην κατεύθυνση μιας δίκαιης, όσο και ισόρροπης ανάπτυξης που θα επιτρέπει την ισότιμη πρόσβαση σε όλους στα αγαθά της και θα δίνει έμφαση συγχρόνως σε οικονομία, αλλά και κοινωνία και περιβάλλον.
Η άνοδος της ακροδεξιάς.
Η εκτεταμένη φτώχεια και οι μεγάλες ανισότητες που προκάλεσε η ηγεμονία των νεοφιλελεύθερων πολιτικών ενισχύουν σήμερα την αναβίωση του ρατσισμού και του εθνικισμού, με αποτέλεσμα να προβάλλουν ως εξωσυστημικές δυνάμεις ανατροπής του νεοφιλελευθερισμού οι δυνάμεις της ακροδεξιάς.
Η μεταφορά της πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ευρώπη μεταξύ νεοφιλελεύθερων και ακροδεξιάς υποστηρίζεται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες για λόγους προφανούς σκοπιμότητας, καθώς έτσι αποκτούν προνομιακό πολιτικό ρόλο, υποβαθμίζουν την αξία της προοδευτικής εναλλακτικής πολιτικής πρότασης, αποκαλώντας την λαϊκιστική.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Αυστρία αλλά και στην Ουγγαρία, Ιταλία κλπ πάντως έρχονται να τους διαψεύσουν, καθώς δείχνουν ότι μια χαρά τα βρίσκουν μεταξύ τους η κεντροδεξιά με την ακροδεξιά…
Ιδίως όταν πρόκειται να κατεδαφίσουν κοινωνικά κεκτημένα αιώνων, όπως το 8ωρο, αντικαθιστώντας το με το 12ωρο.
Δεν μας εκπλήσσει μια τέτοια άποψη…
Αντίθετα επιβεβαιώνει τα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω. Ότι, δηλαδή, η οικονομική ολιγαρχία βλέπει τον πλανήτη σαν μια πηγή πλουτισμού για λίγους και όχι σαν πηγή ζωής για όλους.
Ώστε οι πολλοί να καταλήγουν νωρίς στην εργασιακή εξαθλίωση και οι μετανάστες να πνίγονται στη θάλασσα…
Το ελληνικό υβρίδιο του «ακροδεξιού νεοφιλελευθερισμού».
Η επίθεση του νεοφιλελευθερισμού σε κεκτημένα, συλλογικά αγαθά και ατομικές ελευθερίες είναι διαρκής και συντονισμένη.
Αν στην Ευρώπη η Κεντροδεξιά τα βρίσκει με την Ακροδεξιά (με τον Κούρτς στην Αυστρία, τον Όρμπαν στην Ουγγαρία, τον Σαλβίνι στην Ιταλία και εσχάτως τον Ζεεχόφερ στη Γερμανία), στην Ελλάδα η αξιωματική αντιπολίτευση έχει ενσωματώσει και τις δύο εκδοχές, κάτι σαν «δύο σε ένα», καθώς η πολιτική πρόταση της ΝΔ είναι ένα υβρίδιο «ακροδεξιού νεοφιλελευθερισμού».
Όπου ο εθνικισμός, η μισαλλοδοξία, ο αυταρχισμός και η ολιγαρχική διακυβέρνηση συνδυάζονται με τον νεοφιλελευθερισμό της φτώχειας για τους πολλούς και του πλούτου για τους λίγους και τους προνομιούχους σε μια πολιτική πρόταση από τις δυνάμεις του παλιού πολιτικού συστήματος.
Για αυτό και απαιτείται μια διαρκής απάντηση.
Αυτή της προοδευτικής διακυβέρνησης, μιας διακυβέρνησης με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Ο νέος πατριωτισμός της δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης για όλους
Η προοδευτική απάντηση δεν μπορεί παρά να βρίσκεται στον αντίποδα ενός ακροδεξιού νεοφιλελευθερισμού, δηλαδή σε ένα νέο μοντέλο δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης.
Σε μια εποχή που δεν απειλούνται τα σύνορα της χώρας μας, όπου τα σύνορα έχουν παγιωθεί και που το κέντρο βάρους πέφτει στην οικονομία και την καταπολέμηση της φτώχειας και την ενίσχυση των κοινωνικά αδύναμων, ο νέος πατριωτισμός είναι αυτός που συνδέεται με τη δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη.
Και αυτό γιατί ο νέος πατριωτισμός επιδιώκει:

* την καταπολέμηση της φτώχειας και των ανισοτήτων,

* την οικονομική ανάπτυξη για όλους

* την κοινωνική αλληλεγγύη και την κοινωνική ευημερία

* την περιβαλλοντική αποκατάσταση και προστασία και τέλος

* τη δημοκρατική διακυβέρνηση

Ο νέος πατριωτισμός επειδή υποστηρίζει μια ανάπτυξη για όλους, στηρίζεται σε ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης αποκεντρωμένο, με διαφάνεια και Δημοκρατία.
Αντίθετα, η επιστροφή στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης θα ανακυκλώσει την οικονομική κρίση, ενώ η ακροδεξιά ως διέξοδος είναι απειλή και υπαρκτός κίνδυνος για τη Δημοκρατία.
Η προοδευτική διακυβέρνηση ισοδυναμεί με ένα νέο μοντέλο δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης, το οποίο θα στηρίζεται στα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε τόπου.
Κυρίως όμως θα απευθύνεται σε όλους τους πολίτες, όπως και σε όλους τους πολίτες θα επιστρέφουν τα αποτελέσματα της αναπτυξιακής αυτής διαδικασίας.
Η προοδευτική απάντηση στις αποτυχημένες επιλογές του παρελθόντος.
Η προοδευτική απάντηση στην αποτυχημένη επιλογή του ακροδεξιού νεοφιλελευθερισμού δεν μπορεί να είναι παρά ένας νέος πατριωτισμός που θα επιδιώκει την επαναφορά της κοινωνικής δικαιοσύνης στο μοντέλο της οικονομικής ανάπτυξης, προκειμένου αυτό να δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλους και όχι μόνο σε μικρές ολιγαρχίες του πλούτου.
Το μοντέλο της βιώσιμης ανάπτυξης, επειδή ακριβώς αξιοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε τόπου, απευθύνεται ισότιμα σε όλους, δίνοντας ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στα αγαθά της ανάπτυξης και της ευημερίας.
Επιπλέον, το μοντέλο της βιώσιμης ανάπτυξης στηρίζεται στην ισόρροπη συνεισφορά τόσο της οικονομίας, όσο και της κοινωνίας και του περιβάλλοντος, διασφαλίζοντας ταυτοχρόνως οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική αλληλεγγύη και ευημερία, όσο και περιβαλλοντική ισορροπία.
Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις που τον στηρίζουν έχουν πλήρως ενσωματώσει το μοντέλο της δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης στις πολιτικές τους επιλογές και γι’ αυτό θα είναι οι πρωταγωνιστές της επόμενης μέρας, αφήνοντας πίσω τις συντηρητικές δυνάμεις που υποστηρίζουν τις αποτυχημένες επιλογές του χτες.

Η τοποθέτηση του Καθηγητή Γιάννη Α.Μυλόπουλου, Προέδρου της Αττικό Μετρό Α.Ε., στην εκδήλωση "Το τέλος των Μνημονίων:Αριστερά-Προοδευτική Διακυβέρνηση", στο Παπαστράτειο Μέγαρο Αγρινίου, στις 9 Ιουλίου 2018.